ग्रामसभा म्हणजे नेमकं काय? ग्रामसभाही ग्रामपंचायतीच्या हद्दीतील सर्व मतदारांची सभा सासवड प्रतिनिधीं: बापू मुळीक मुख्य संपादक पुरंदर प्राईम न्यूज: विधानाच्या कलम 243 अ नुसार तिची व्याख्या करण्यात आलेली आहे. गावाच्या मतदार यादीत नाव असलेला प्रत्येक व्यक्ती ग्रामसभेचा सदस्य आहे आणि त्या सभेला हजर राहू शकतो. सभा बोलावण्यासाठी किमान ७ दिवस आधी नोटीस देणे बंधनकारक आहे आणि दोन सभांमधील अंतर ४ महिन्यांपेक्षा जास्त नसावे. ग्रामसभेचे प्रकार: महाराष्ट्रात तीन सभाबंधनकारक आहेत: १५ ऑगस्ट, २६ जानेवारी आणि २ ऑक्टोबर. याखेरीज चौथी सभा देखील घेणे ग्रामपंचायतीसाठी अनिवार्य आहे. आवश्यकतेनुसार विशेष ग्रामसभा बोलवता येते, ज्यासाठी नागरिकही अर्ज करू शकतात. सभेला कोण कोण हजर राहील? ग्रामसभेलाफक्त ग्रामीणच नव्हे तर गावात काम करणारे सर्व शासकीय आणि निम-शासकीय कर्मचारी उपस्थित राहणे बंधनकारक आहे. यात वैद्यकीय अधिकारी, तलाठी, मुख्याध्यापक, पोलीस पाटील, आरोग्य सेविका, आशा सेविका, अंगणवाडी सेविका, रेशन दुकानदार, विद्युत सेवक इत्यादींचा समावेश होतो. त्यांच्या कामाचा लेखाजोखा या सभेत घेता येतो. ग्रामसभेत कोणते प्रश्न विचारायचे? ग्रामसभाहे गावाच्या कारभारावर अंकुश ठेवण्याचे सर्वात शक्तिशाली साधन आहे. तुम्ही या विषयांवर प्रश्न विचारू शकता: ग्रामनिधी: घरफळा आणि पाणीपट्टीतून जमा झालेला निधी कोठे आणि कसा खर्च झाला? भ्रष्टाचार झाला आहे का? विकास कामे: आमदार/खासदार फंड, वित्त आयोगाचा निधी, जिल्हा नियोजनातून (DPDC) गावाला किती निधी मिळाला? त्या निधीचा वापर कोणत्या कामांसाठी झाला? कामांचा दर्जा कसा आहे? रोजगार हमी योजना (MGNREGA): या योजनेअंतर्गत चालू असलेली विहीर, शेतरस्ता, गोठा इत्यादी कामांची प्रगती काय आहे? नवीन कामे सुचविणे. मूलभूत सुविधा: गावातील रस्ते, सांडपाणी व्यवस्था, दिवाबत्ती, शिक्षण, आरोग्य सेवा यांची सद्यस्थिती काय आहे? यामध्ये सुधारणा कशा होऊ शकतात? निष्कर्ष: गावाचाविकास हवा असेल तर ग्रामसभा हे सर्वात योग्य आणि शक्तिशाली मंच आहे. ग्रामसभेला प्रत्येकाने हजर राहून आपले प्रश्न मोठ्याने विचारले पाहिजेत. प्रश्न विचारल्यानेच कारभारात पारदर्शकता येते आणि गावाचा खरा विकास होऊ शकतो. ग्रामसभा हे तुमच्या हातातले शस्त्र आहे, ते वापरा!